Karanlık Oda

Fotoğraf : Banu Özel

Hem hobi olarak hem işim gereği seyahat edebilme imkanım olduğu için kendimi çok şanslı hissediyorum. Tabii ki içinde bulunduğumuz pandemi dönemi bu aktivitelere büyük bir darbe vurdu ama yine de gezilerden çekilen fotoğraflar güzel anıları tekrar canlandırıyor. İyi ki varlar... Bu seferki bölümümüzde sizlerle; İtalya ve Yunanistan'dan fotoğraflar paylaşmak istedim. İtalya fotoğrafları 2015 ve 2017 yıllarındaki gezilerden; Roma, Napoli, Sicilya, Venedik, Pisa, olağanüstü mimarisiyle Floransa ve eşsiz koylarıyla Amalfi kıyıları. Makarna ve pizza resimlerini kendime saklıyorum! Yunanistan en çok keyif aldığım ülkelerden biri ve her yıl en az bir kere gitmeye çalışırım (Bu yıl pandemi nedeniyle mümkün olmadı ama adaların havası hala burnumda). Yunanistan fotoğrafları son 5 yılki seyahatlerimden; Atina, İskece, Kavala, Milos, Girit, Samos, Rodos, Simi ve Kefalonya... Hepsi birbirinden renkli, birbirinden güzel detaylar içeriyor. İskece ve Kavala'nın Osmanli mimarisini barındıran sokakları, evleri, Rodos'un Şövalyeler döneminden kalan tarihi kenti, Milos'un masmavi suları... Yunanistan’ın güzellikleri say say bitmez. Daha önce de dediğim gibi dünya tam bir görsel şölen! Keyifli gezintiler…

Fotoğraf : Banu Özel

“Dünyayı dolaşın. Görebileceğiniz bütün rüyaların en muhteşemi!” demiş Amerikalı yazar Ray Bradbury. Geçen sene içinde yaptığım İzlanda, İrlanda ve Panama gezileri tam olarak da böyle deneyimler oldu. Tabii ki bu maceralara, son birkaç yıldır İngiltere’de yaşadığım için, burada yaptığım kısa gezileri de eklemek isterim. İzlanda’ya gitmek istememin başlıca sebeplerinden biri, şansım yardım ederse, kuzey ışıklarını görebilmekti. Bu, uçuş problemleri nedeniyle gecikmeli başlayan seyahatimde mümkün olamadı ama İzlanda kuzey ışıkları olmadan da muhteşem! Eşsiz doğası, kendine has mimarisi ve lezzetli yemekleri ile kesinlikle görülmeye değer. Renkli küçük evleri ve ülkenin en yüksek yapılarından biri olan Hallgrímskirkja Kilisesi ile başkent Reyjkavik, 38 derece su sıcaklığı ile ziyaretçileri karşılayan Blue Lagoon termal havuzu, krater gölleri, sayısız gayzerler ve şelaleler, volkanik Black Sand plajı, şirin Vik Kasabası ve küçük İzlanda atları… Hepsi ve daha fazlası İzlanda’ya tekrar gitmek için bir sebep. 2019 Şubat’ı beni bir de dünyanın öbür ucuna, Orta Amerika’ya götürdü. Kanalı ile ünlü Panama şehrinde beni en çok etkileyen şey Unesco Dünya Mirası da olan tarihi bölgesi Casco Valejio’nun dar sokakları ve son zamanlarda restore edilmiş rengarenk evleri oldu. Neden bilmem? Ben kapıları pek bir severim. Panama bana bir sürü renkli renkli kapılar sundu. Nisan ayında ise yolum İrlanda’ya düştü. İrlanda denince aklıma üniversite yıllarından beynime kazınmış James Joyce ve Dublin hikayeleri, bir müzik efsanesi olan U2 grubu ve geleneksel İrlanda müziği, Trinity College ve muhteşem kütüphanesi gelir. Şanslıyım ki bu gezide yıllarca bende iz bırakmış bu kültür değerlerini yerlerinde görebilme ve deneyimleme imkanı buldum. İngiltere’de yaşamanın en sevdiğim yani haftasonları küçük gezilerle keşfedilecek pek çok yerin olması. Londra, Canterbury, Oxford ve niceleri… Her yer kendine özgü tarihini ve mimari yapısını korumuş, modernleşme şehirlerin tarihi dokusunu söküp atmamış. Dünya tam bir görsel şölen, fotoğraflar kanıtı.

Fotoğraf : Meral Ekincioğlu

İçinden geçtiğimiz ve “eşi görülmemiş küresel bir kriz” olarak ifade edilen (1) süreç, mimari tasarım düşüncesi, bunun eğitimi ve pratiğinde, insanın doğa, iklim, üretici ve tüketicileri içeren ekosistem(ler) ile sağlıklı ilişkisini ve bunun sürdürülebilirliğini yeniden düşünmeyi kaçınılmaz kılmakta. Bu “düşünce egzersizinin” önemli bileşenlerinden biriyse, “görsel pratik”. Mimarlıkta görsel pratik ve içeriği, deneyimlenen ve içinden geçilen zaman diliminde, insanın mekan ile olan ilişkisinin pek çok boyutunu açığa çıkardığı gibi gelecek nesiller için tarihe bırakılan belge olma potansiyeline de sahip. Tam da, pek çok mimarlık okulu ve programları, çağdaş mimarlık ve bunun tarihsel geçmişinde, kamu sağlığı, doğa, ekoloji, fiziksel çevre ve mimari mekan arasındaki etkileşimi pedagoji, ders içerikleri, mimari tasarım studyo eğitimi ve konuyla ilgili diğer uzmanlik alanlarıyla, disiplinlerarası yeni diyaloglarla ele alırken, “görsel kültür ve pratiğini” de, bunlardan bağımsız tutmak mümkün değil. Bu noktada, mimarlar ve tasarımcıların, üzerinde düşünmesi gereken konuların başında, COVID-19 öncesi eğitim, öğrenim ve (bilimsel) araştırma süreçlerinin deneyimlendiği mekan ve fiziki çevrelerin, doğa ile kurduğu ilişkinin nasıl inşa edildiği, COVID-19 süreciyle bu kapsamda hangi problemlerin açığa çıktığı ve bu sürecin sonrası için ne gibi (sürdürülebilir) çözümlerin gerektiği. Tüm bunların ışığında, buradaki fotoğrafların ilk bölümü (1-15), COVID-19 öncesinde MIT ve Harvard başta olmak üzere, Cambridge ve Boston’da konumlanan bazı eğitim ve (bilimsel) araştırma kurumlarının doğa ile kurduğu ilişkiyi görsel olarak aktarırken, ikinci bölümüyse (16-30), bu küresel krizin “hayata geri dönüş” sürecinde (“re-opening”), bu kurumlar ve çevresinde, insan ve doğa arasındaki “temkinli” diyaloğa ışık tutuyor. Tarihe düşülen bu görsel notların, bugünün mimarlık öğrencileri ve genç mimarları başta olmak üzere, konuyla ilgili okurların üretimlerinde yapıcı yaklaşımlara yol açması dileğiyle… Not: 1- https://www.aia.org/pages/6280670-covid-19-resources-for-architects, son erişim tarihi 10 Haziran 2020.

Fotoğraf : Zeynep Görken

Erasmus programıyla Almanya’da kaldığım sürede Batı Avrupa’yı gezme fırsatı buldum. Gezilerime kaldığım eyalet olan Nordrhein Westfallen ile başladım. Almanya gezilecek yer konusunda zengin bir eyalet ayrıca Hollanda ve Belçika’ya komşu. Eyalette okuyorsanız eğer size eyalet içi ve komşu ülkelerinin sınır şehirlerinde ulaşım ücretsiz. Nordrhein Westfallen’in en turistik şehirleri Düsseldorf ve Köln. Düsseldorf'da çağdaş mimarinin doğayla olan uyumu insanı büyülerken, Köln’de gotik mimari ve tarihsel bağlam ağır basar. Ayrıca Essen şehrindeki Zeche Zollverein çok etkileyici bir kültürel tesis. Rem Koolhas, SANAA, Norman Foster gibi "star" mimarlar burayı resmen oyun alanı gibi kullanmış. Eski kömür madenini renove ederek yeni binalarla da bir kompleks oluşturulmuş. Almanya’da başlayan gezilerim önce komşu ülkesi Hollanda daha sonra diğer ülkelerde benim gibi Erasmus yapmakta olan arkadaşlarımı ziyaret etmek için yaptığım gezilerle Avusturya, Danimarka, Fransa’yı da gezme şansım oldu. Bu 6 aylık sürece 5 ülke ve 24 şehir ve sayamayacağım kadar çok mimari eser sığdırdım. Bunları instagramda bir blog hesabına dönüştürdüm. O yüzden bu harika deneyimi tüm mimarlık öğrencilerine öneriririm, bana çok şey kattığını düşüyorum."

Fotoğraf : Ayça Taylan

Stockholm’den 16 saat boyunca tren ile kuzeye doğru çıkınca, yalnızca Kuzey Kutup dairesinin içine girmiş olmakla kalmıyor, ülkenin en kuzey ucunda yer alan, nüfusu 130 olarak belirtilen küçük bir köye de ulaşmış bulunuyorsunuz: Abisko. Lapland / Laponya’da yer alan Abisko, Kuzey Işıkları’nı deneyimlemek için iyi bir gözlem noktası olmayı vaad etmek ile beraber, ismi ile Sami dilinde ‘yüce suların yanındaki orman’ olmanın da hakkını veriyor. Milli parklarla çevrili, bu coğrafyada yeşilin ve suyun farklı şekillerde buluşmasına tanıklık ediyoruz. Burada konakladığımız bungalovda bir akşam Kuzey Işıkları’nı görme şansına eriştiğimizde çok heyecanlanıyor ve hemen onları izlemeye dışarı çıkıyoruz. Geceleyin gökyüzünde gerçekleşen bu ışık oyunları, evreni duyumsatan bir hisle beraber bizi derinden etkiliyor. Gündüzleri ise en az gece yaşadığımız bu olaylar kadar bizi etkileyen görkemli bir doğa ile baş başa kalıyoruz. Ülkemizdeki Likya yoluna benzer, 800 km’lik Nordkalottleden parkurunun da bir parçası olan Abisko; karlı ormanları, buz tutmuş kayaları ve donmuş gölleri ile daha fazla keşfe davet ediyor.

Yapılara artık kendi gözünden çok vizörden bakan Büşra Yeltekin, yapıları çoğu kişiden farklı okuyor ve fotoğrafları ile değişik açılardan algılamamızı sağlıyor. Yeltekin, yapılardaki dolulukları, değişen ışık-gölge etkilerini ve malzemelerin bir araya gelişlerini inceleyerek fotoğraflarını kurguluyor ve bunun eş zamanlı sürdürdüğü mimarlık mesleğine çok büyük katkısı olduğunu düşünüyor.

Fotoğraf : Yeliz Sümer

Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan bir coğrafya. Binlerce yıllık kapalı çarşıları, sarayları, müzeleri, parkları, ihtişamlı camileri... Hem tarihi hem de doğal güzellikleri kendine hayran bırakıyor!

Fotoğraf : Ayça Taylan

Çeşme’ye yarım saat mesafedeki Sakız (Chios) adası, Türkiye’den ziyaretçilerin sıklıkla gittiği adalardan biri. Türk turistlerin gezi rotası genelde 2-3 günlüktür ve gidilen yerler pek değişmez. Ancak adayı keşfe başladığınızda durum değişir. Şu an çok az ağaca sahip adada, 1980’lerde büyük bir yangın çıktığını ve ağaçların üçte ikisinin yandığını öğrenip, 30 yıl sonra hâlâ yanmış ağaçlarla karşılaşınca, adanın size hüzünlü yüzünü göstermeye başladığının farkına varırsınız...

Fotoğraf : Ayça Taylan

Patmos’a feribotla gittiğinizde ulaştığınız Skala (iskele) bölgesi de, eski şehir merkezi olan tepedeki Chora da özgün mimari dokusunu korumuş yerleşim yerleri. Girintili çıkıntılı sokakları, inişli çıkışlı yolları Patmos’u coğrafi olarak da ilginç kılar. Bölgeler arası, kıyılar arası, sokaklar arası, köşeler arası farklı perspektiflerle karşılaşınca kendinizi birden varoluşsal soruların peşinde bulabilirsiniz.

Fotoğraf : İbrahim Özvariş

Mimar ve şehir plancısı İbrahim Özvariş'in fotoğraf serisi, Erivan ve Gümrü şehirlerini gezerken hissettiği, gördüğü, deneyimlediği anların bütününden oluşuyor.                                                                                                                                                                        Özvariş'in seriye ilişkin değerlendirmesi şöyle:                                                                                                                                                                                      "Biriktirilmiş Mekanlar: Çocukluğun ve Hafızanın Kentleri isimli proje kapsamında, Kent ve Çocuk ekibi ile Ermenistan'ın Erivan ve Gümrü kentlerinde çocuk atölyeleri düzenledik. Atölyeden arta kalan zamanda ise, Archi-Walkie ile kente dair katmanları, ilginç yerleri gezerek anılar biriktirdik. Gezi boyunca kentin mimarisine ve şehir hayatına dair bir fotoğraf serisi oluşturdum. 'Revan' adlı bu fotoğraf serisi, Erivan ve Gümrü şehirlerini gezerken hissedilen, görülen, deneyimlenen anların bütününü oluşturmakta. Tarihi binalar, arkadlar, geçişler-geçitler Erivan'a dair mimari hakkında bize bilgi verirken; sokak fotoğrafları ise yaşantıya dair ipuçları taşımakta..."                                                                                                                                                                                   Bu gezi, Hrant Dink Vakfı'nın Eurasia Partnership Foundation ve Gümrü Youth Initiative Centre işbirliğiyle gerçekleştirdiği Seyahat Fonu ile desteklenmiştir.