"Modern Denemeler 5: Aşı"

mimarizm.com / 22 Mayıs 2012
"Modern Denemeler 5: Aşı"

Türkiye'nin modernizm serüvenini farklı yönleriyle ele alan "Modern Denemeler" proje dizisinin beşinci konuğu; Araştırmacı - Mimar Aslıhan Demirtaş. 

Türkiye'de üretilmiş baraj gölleri ile onların atası olan Ankara kültivarlarını yeniden üreterek, aşının fiziksel gerçekliğini ortaya çıkaran "Modern Denemeler 5: Aşı", 25 Mayıs - 26 Ağustos 2012 tarihlerinde SALT Galata'da ziyaret edilebilecek.


  Çubuk Barajı'nın açılışı, 1936, Ankara. Necati Kazanci arşivi / SALT Galata, Açık Arşiv


Aşı
yapmak için iki bitki gerekir. Biri, kökü için kullanılır; buna "anaç" denilir. Çiçekleri, meyveleri ya da yaprakları için tercih edilen diğer bitkinin ise sadece dalları kullanılır; bu da "kalem" olarak adlandırılır. Aşı yapmanın çeşitli yöntemleri vardır. Ancak özetle aşılama, makbul olan ya da arzulanan genlerin bir anaç bitkiye eklenerek çoğaltılması işidir. Makbul özellikleri nedeniyle seçilen ve çoğaltarak sürekliliği sağlanan bitkilere "kültivar" denilir ve bunlar aşı kalemi olarak kullanılır. Başarılı bir aşılama için bitkilerin dokularının birbiriyle temas etmesi ve aşı bitimine dek her iki bitkinin de canlı kalması gerekir. Aşılama yoluyla meydana gelen birleşme yerleri, hiçbir zaman doğal olarak oluşan eklem yerleri kadar güçlü değildir; dolayısıyla, fiziksel anlamda zayıf noktalardır.

1930'lar Ankara'sında çıkan gazeteler, sık sık "yeni başkentin modern rekreasyon alanları" olarak kentin "deniz" ve "kıyı"larını kutlayan makale ve fotoğraflar yayımlıyordu. O dönemde tarıma elverişsiz, kurak bir bozkır olan kent, bu "kıyı" ve "deniz"lerle aşılanmıştı. Bu aşılar, Türkiye Cumhuriyeti'nin modernleşme projesinin bir parçası olan modern hidrolik altyapı tesisleriydi:

Atatürk Orman Çiftliği'nin sulama amaçlı rezervuarları (Karadeniz ve Marmara Denizi) ile içme suyu temini için yapılan ve "Ankara'nın Boğaziçisi" olarak bilinen Çubuk Barajı.

"Modern" coğrafyanın modern projeleri, aynı zamanda Anadolulu anaçlara aşılanan Osmanlı kalemleriyle çoğaltılmış kültivarlar, yani Ankara'nın kıraç topraklarına nakledilen İstanbul'un kıyı coğrafyasıydı. Geçmişle bağları kesilmiş bu modern peyzajlar, öte yandan, eski başkentin kentsel pratiklerinin yeni başkentte yeniden üretimini sağlamıştı. Ankara kültivarını çoğaltan 1930'ların münferit Nafıa Vekaleti, 1950'ler boyunca bölgesel kalkınma planlarını geliştirecek birden çok bakanlık ve devlet kurumundan oluşan karmaşık bir makine üretti. Ankara kültivarı tüm ülkeye aşılandı. Bunun sonucunda, Anadolu ve Doğu Trakya'daki nehir yataklarında devasa ölçekte çoğalan kültivarlar, yayılıcı ve yabani bir türe dönüştü.

Bugün Türkiye'de 700'ün üzerinde baraj gölü ve bir o kadar da aşı bulunmaktadır. Bu bağlamda hazırlanan "Modern Denemeler 5: Aşı", Türkiye'de üretilmiş baraj gölleri ile onların atası olan Ankara kültivarlarını yeniden üreterek, aşının fiziksel gerçekliğini ortaya çıkarır.


 
İlişkili Haberler
Bu Haberi Sosyal Medyada Paylaşın
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış.
Bu İçeriğe Yorum Yazın
Ad Soyad
E-posta
Yorum
Kalan karakter :

Bölüm Sponsorları
BAŞLANGIÇ
25.05.2012
BİTİŞ
26.08.2012
YER
SALT Galata, Karaköy, İstanbul
DÜZENLEYEN
SALT
İLETİŞİM
A: Bankalar Caddesi 11 Karaköy, İstanbul T: (212) 334 22 00 salt@saltonline.org
YEM | Facebook YEM | Twitter YEM | Linkedin