İmar
Planları ile yasallaşmış alanların yenilenmelerini, donatıları yasal
standartların altında bulunan yerleşim alanlarının iyileştirilmelerini, gerekli
yolların genişletilerek tahliye koridorları açılmasını, yeşil alanların
genişletilerek toplanma mekanları oluşturulmasını, kentsel dönüşüm planlaması ve
projelendirilmesi, finansal destek sağlanması ve yönetilmesi, proje ortaklıkları
kurulması konularında kurallar koymak ve bu projelerin gerçekleştirilmelerini
sağlamaktır.
Bu kanun, İBB tarafından belirlenecek Kentsel Dönüşüm
Alanlarında uygulanır.
Tanımlar:
MADDE 2
Bu
Kanunda geçen,
a) İBB: İstanbul Büyükşehir Belediyesi,
b) İdare:
İBB’nin ilgili birimi,
c) Proje: Büyükşehir Belediye Meclisince ilan
edilecek Kentsel Dönüşüm Alanı sınırları içerisindeki idarece onaylanacak bir
veya birden fazla Kentsel Dönüşüm Projesini,
d) Proje ortaklığı: Proje
kapsamında idare ile ilçe ve ilk kademe belediyelerinin, kamu kurum ve
kuruluşlarının, yatırımcı gerçek ve tüzel kişilerin bir araya geldikleri
ortaklıkları,
e) Kentsel dönüşüm fonu: Kentsel dönüşüm projelerinde
kullanılmak üzere İBB bünyesinde kurulacak fonu,
f) Dönüşüm Amaçlı Uygulama
İmar Planı: Bu Kanunun 1.maddesindeki amaçları gerçekleştirmek üzere İBB’ce
hazırlanan veya hazırlatılan
1/1000
ölçekli planları,
g) Kentsel Dönüşüm Alanı: İBB Meclisince sınırları
belirlenmiş kentsel dönüşüm proje veya projelerinin içinde yer aldığı alanı,
ifade eder.
Proje Yürütülmesi ve Ortaklığı
MADDE
3
İBB, projelerin yönetimi, finansmanı, geliştirilmesi ve
uygulamasında Toplu Konut İdaresi ve diğer kamu kuruluşları, ilçe belediyeleri,
ilk kademe belediyeleri, belediye iştirakleri ve Gayrimenkul Yatırım
Ortaklıkları, yabancı sermayeli şirketler ve diğer özel şirketler ile sivil
toplum örgütleri, hak sahipleri ve bunun gibi ortaklığa dahil edilecekler
arasında özel hukuk hükümleri çerçevesinde kurulacak bir veya birden fazla
ortaklığa katılabilir.
MADDE 4
Toplu Konut İdaresi
Başkanlığı Başbakanın onayıyla, gerektiğinde bu kanun uyarınca yapılacak kentsel
dönüşüm amaçlı uygulama imar planları çerçevesinde, bu kanundaki ihale usulüne
tabi olarak her türlü uygulama yapabilir.
Alanların Belirlenmesi
MADDE
5
1.maddedeki amaçları gerçekleştirmek üzere İBB tarafından Kentsel
Dönüşüm alanı İlgili ilçe veya ilk kademe belediyesinin görüşü de alınarak
belirlenir. Büyükşehir Belediye Meclisince sınırları onaylanan bu alanlar
İdarece tespit edilen ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süre ile
ilan edilir. Bu süre içinde dönüşüm alanlarına itiraz edilebilir. İtiraz yok
ise, ilan süre sonunda dönüşüm alanları kesinleşerek yürürlüğe girer. İtiraz
varsa, ilan süresini müteakip ilk Meclis toplantısında incelenerek karara
bağlanır ve dönüşüm alanları kesinleşerek yürürlüğe girer. Kesinleşerek
yürürlüğe giren dönüşüm alanları idarece kamuoyuna duyurulur.
Dönüşüm
Amaçlı Uygulama İmar Planları İBB tarafından 1.maddedeki amaçları
gerçekleştirmek üzere hazırlanır, hazırlatılır, onaylanır. Dönüşüm Amaçlı
Uygulama İmar Planları eğer üst kademe plan kararlarına aykırılık içeriyorsa,
aykırılıkları gidermek ve uyumu sağlamak için üst kademe plan kararları ile
birlikte değerlendirilerek İBB Meclisi tarafından onaylanır.
Kentsel
Dönüşüm Alanlarında; alan kararının onaylanması ile birlikte, alan bütününde
hazırlanacak dönüşüm amaçlı uygulama imar planları onaylanıncaya kadar, alana
ilişkin bütün plan onamaları, plan ve ruhsat uygulamaları ve alan kararının
onayından evvel ruhsata bağlanmış olan dahil bütün inşaatlar durdurulur. Gerekli
hallerde, idarenin uygun görüşü ile ruhsatlı inşaatların devamı husususun da
yeniden değerlendirme yapmaya İBB Meclisi yetkilidir.
Kentsel Dönüşüm Alanlarında Uygulama
MADDE 6
İlçe ve ilk kademe belediyeleri ile mevcut
kanunlar çerçevesinde kendilerine yetki verilmiş kamu kurum ve kuruluşlarının;
kentsel dönüşüm proje alan sınırları içerisindeki planlamadan uygulama ve
kullanıma kadar olan süreç içerisindeki inceleme, karar onay ve ruhsatlar da
dahil, tüm yetkiler İBB tarafından kullanılır.
İdare, dönüşüm amaçlı uygulama imar plan
kararlarını gerçekleştirmek amacıyla; arsa ve arazi düzenleme işlemleri yapmaya,
kamulaştırmaya, satın almaya, öncelikli alıma, mülkiyetindeki gayrimenkullerle
takasa, gayrimenkul mülkiyetini veya imar haklarını başka bir alana aktarmaya,
kamu tüzel kişiliği olarak veya özel sektörle birlikte gayrimenkul yatırım ve
geliştirme ortaklıkları kurmaya, kurulmuş olanlara katılmaya, kat karşılığı
dahil inşaat yapmaya veya yaptırmaya, Kat Mülkiyeti Kanunu esaslarına göre
paylaştırmaya yetkilidir.
Kentsel Dönüşüm alanlarında idare, yörenin
şartlarına göre yapıma yönelik özel hükümler ve standartlar belirleme ve
uygulama, yapı ve arsaların kullanımı ve işletilmesine dair hususlarda irtifak
hakkı kurma, toplu ortaklıklar kurma, toplu projelendirme, toplu işletme yönetim
biçimleri geliştirme ve uygulama,arazi kullanımlarını özendirici veya caydırıcı
şartlar koyarak yönlendirme ve yapıya zorlama gibi yollarla taşınmaz
tasarruflarına geçici veya kalıcı kısıtlamalar getirmeye yetkilidir. Taşınmaz
tasarruflarının geçici veya kalıcı kısıtlamaya konu olması durumunda, İBB
Meclisince ilgili kararın onayını müteakip bir ay içinde ilgilisine tebligat
idarece yapılır ve tapuya şerh düşülür.
Kentsel Dönüşüm alanlarındaki
düzenlemelerde, düzenleme alanı içerisindeki taşınmazların düzenleme öncesi
değeri belirlenir. Düzenleme sonrası dağıtım düzenleme öncesi değer temel
alınarak İdarenin yatırım ve katkı payları düşüldükten sonra ikinci fıkradaki
uygulama araçları çerçevesinde yapılır.
Kentsel Dönüşüm alanlarındaki düzenlemelerde, düzenleme
alanı içerisindeki taşınmazların düzenleme öncesi ve sonrası taşınmaz değerleri
eşdeğerlik esasına göre belirlenir. Eşdeğerlik esasının belirlenmesine ve
uygulanmasına dair usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Kentsel
Dönüşüm alanlarındaki yapıların boşaltılması ve yıkılarak kaldırılmasında
anlaşma yolu esastır. Anlaşma sağlanamadığı takdirde kamulaştırılır. Kentsel
Dönüşüm alanlarında yapılacak kamulaştırmalar 2942 sayılı Kamulaştırma
Kanunu’nun üçüncü maddesi ikinci fıkrasındaki iskan projelerinin
gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır. Tapuda mülkiyet hanesi açık olan
taşınmazlar ile varisi belli olmayan, kayyım tayin edilmiş, ihtilaflı davalı ve
üzerinde her türlü mülkiyet ve mülkiyetin gayri ayni hak tesis edilmiş olan
gayrimenkuller içinde aynı madde hükümlerine göre kamulaştırma işlemleri
yürütülür. Kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesinde İdare veraset ilamı
çıkarmaya veya tapuda kayıtlı son malike göre işlem yapmaya yetkilidir.
Kentsel Dönüşüm Alanlarında bulunan kamuya ait taşınmazlar hakkında 5366
sayılı kanunun 4.maddesi uygulanır.
Menkulleştirme ve İhale
Yöntemi
MADDE 7
Kentsel Dönüşüm Proje
Alanlarında bir bağımsız bölüme karşılık gelmeyen küçük ve parçalı hisseler
karşılığında gayrimenkul sertifikası ve bunun gibi menkul kıymet belgesi idare
veya proje ortaklığınca verilebilir ya da taşınmazın bedeli paraya çevrilerek
hak sahibine ödenir. Menkul değere dönüştürmeye ilişkin usul ve esaslar
yönetmelikte düzenlenir. Bu kanun kapsamında ki ihalelerde 5366 sayılı kanunun
3. maddesinde yer alan ihale ile ilgili hüküm uygulanır.
Kentsel Dönüşüm Fonu ve Muafiyetler
MADDE 8
Kamu ve özel kaynaklar ile beşinci maddenin
dördüncü fıkrasında belirtilen yatırım ve katkı paylarından oluşan Kentsel
Dönüşüm Fonu bu kanun kapsamındaki proje alanlarında kullanılır. Kentsel Dönüşüm
Alanındaki uygulamalar, Dönüşüm Amaçlı Uygulama İmar Planının onayından itibaren
4 yılı aşmamak üzere her türlü vergi, resim, harç ve ücretlerden muaftır.
Yönetmelik
MADDE 9
Bu
kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler İBB tarafından, kanunun yayımı
tarihinden itibaren iki ay içinde hazırlanarak Başbakanlığa sunulur ve Bakanlar
Kurulu Onayı ile yürürlüğe girer.
Yürürlülük ve
Yürütme
MADDE 10
Bu kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer. Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.